OPIS MIEJSCOWOŚCI
OBJĘTYCH PROGRAMAMI
Bykownia
- położona w XIX
kwartale lasu na obrzeżach Kijowa. Spoczywają tu ofiary represji
stalinowskich z okresu 1937 - 1941 (w tym najprawdopodobniej również
Polacy zamordowani rozkazem z dnia 5 marca 1940 roku). Miejsce to,
24.06.2001 roku namaścił obecnością i modlitwą Ojciec Święty w czasie
historycznej, pierwszej papieskiej pielgrzymki na Ukrainę. Rada
Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa przeprowadziła w
latach 2006-2007 prace sondażowo-ekshumacyjne,
w wyniku których stwierdzono
obecność przedmiotów polskich, w większości wojskowych.
Jesienią 2007 roku wydobyte z dołu
śmierci szczątki zostały pochowane we wspólnej
Ukraińsko-Polskiej
mogile. Prace ekshumacyjne nie zostały zakończone.
Charków
- ponad 1,5 mln
miasto wschodniej Ukrainy, założone w 1655 roku, położone nad rzeką
Łopanią i Nieczetą. Znaczący ośrodek przemysłowy, naukowy i
kulturalny. W siedzibie miejscowego NKWD w kwietniu i maju 1940 roku
mordowano jeńców z obozu w Starobielsku. 17 czerwca 2000 roku
otwarto i poświęcono Cmentarz Ofiar Totalitaryzmu, na którym w
15 zbiorowych mogiłach spoczywa 4200 oficerów WP, a w 60
mniejszych, ok. 2800 mieszkańców Charkowa i okolic (Ukraińców,
Rosjan, Żydów i Polaków), zamordowanych przez NKWD w
latach 1938 -1941. Katyń
- las katyński zwany
uroczyskiem Kozie Góry leży po obu brzegach Dniepru, na
dziesięciokilometrowym odcinku od Gniezdowa do wsi Katyń. Las
katyński był własnością polaka Aleksandra Lenickiego W końcu lat 20.
zlokalizowano tu ośrodek wypoczynkowy NKWD. 4 lub 5 kwietnia 1940
roku dokonano pierwszych rozstrzeliwań jeńców polskich z obozu
w Kozielsku. 28 lipca 2000 roku otwarto i poświęcono Polski Cmentarz
Wojenny, na którym w sześciu mogiłach zbiorowych i dwu
generalskich spoczywa 4412 oficerów WP. Kijów
- miasto położone na
wzgórzach na prawym, wysokim brzegu Dniepru. Niegdyś centralne
miasto Rusi Kijowskiej. Do najważniejszych zabytków należą -
sobór Sofijski z XI wieku (wybudowany na wzór soboru
św. Zofii w Konstantynopolu), Ławra Peczerska, Złota Brama - ruiny
dawnych urządzeń obronnych, a obecnie Muzeum Sztuki Wschodu i
Zachodu, cerkiew Andrejewska z XVIII wieku, barokowy Pałac Mariański. Kozielsk
- leży 250 km na południowy wschód od Smoleńska. Od września
1939 roku w budynkach poklasztornych zlokalizowano obóz
jeniecki, więziono w nim ponad 4,5 tys. oficerów WP, których
od 5 kwietnia 1940 roku zaczęto wywozić transportami kolejowymi do
Gniezdowa pod Katyniem.
Kuropaty
- doły śmierci leżące
w dzielnicy Mińska Zielony Ług. Odkryli je w maju 1990 roku mińscy
harcerze. Spoczywają w nich ofiary represji stalinowskich z okresu
1937 - 1941 (w tym najprawdopodobniej również Polacy
zamordowani rozkazem z dnia 5 marca 1940 roku).
Lwów
- założony w XIII w.,
stanowił kolebkę polskiej kultury i miejsce zamieszkania wielu
wybitnych twórców nauki i kultury polskiej. Do
najwybitniejszych zabytków można zaliczyć katedry: łacińską,
greko - katolicką i ormiańską, cmentarze: Łyczakowski i Orląt
Lwowskich, Teatr Opery i Baletu oraz starówkę. Miednoje
- oddalone 30 km na północ od Tweru. 2 września 2000 roku
otwarto i poświęcono Polski Cmentarz Wojenny, na którym w 25
zbiorowych mogiłach spoczywa 6300 jeńców z obozu w
Ostaszkowie (funkcjonariuszy policji państwowej, straży granicznej,
służby więziennej, żandarmerii wojskowej i wywiadu). Ostaszków
- położony ok. 250 km
na północny zachód od Tweru. We wrześniu 1939 roku, 11
km od Ostaszkowa, założono w zabudowaniach poklasztornych monastyru
Niłowa Pustyń na wyspie Stołbnyj jeziora Seliger ,. największy z
obozów w których więziono jeńców polskich. Likwidację
obozu rozpoczęto 4 kwietnia 1940 roku, jeńców na egzekucję
transportowano do Tweru. Smoleńsk
- jedno z
najstarszych miast rosyjskich. O wielowiekowych tradycjach miasta
świadczy wiele zabytków. Najstarszymi zachowanymi budowlami
są: sobór św. Piotra i Pawła z XII wieku, sobór
Uspieński oraz dwa monastyry - Troicki i Wozniesieński. O dawnej
potędze miasta świadczą także fragmenty zachowanych murów
obronnych.. Starobielsk
- położony nad rzeką Ajdar, 230 km na południowy wschód od
Charkowa. Na początku października 1939 roku zlokalizowano na terenie
byłego żeńskiego klasztoru obóz jeniecki, w którym
przebywało 4,5 tys. oficerów WP. Od 5 kwietnia do połowy
maja1940 roku jeńców na egzekucję wywożono transportami
kolejowymi do Charkowa. W 1994 roku powstał Polski Cmentarz Wojenny,
na którym zlokalizowano 48 kwater dla jeńców zmarłych w
obozie. Twer
- miasto nad Wołgą,
przy ujściu rzeki Twercy. Pierwsze wzmianki o mieście pochodzą z roku
1135. W siedzibie miejscowego NKWD wymordowano 6311 więźniów z
Ostaszkowa. Wilno
- miasto nad Wilią, słynące z pięknych gotyckich i barokowych
kościołów, kaplicy z cudownym obrazem Matki Boskiej
Miłosiernej w Ostrej Bramie, najstarszego i najpiękniejszego
cmentarza na Rossie z 1769 roku, Uniwersytetu im. St. Batorego oraz
Góry Trzech Krzyży.


